Meta Vision

Uw tekst is ons belang

Oli Fantje

February21

Voor het tijdschrift van de stichting Vrienden van de Olifant schrijf ik verhaaltjes over Oli Fantje. Hieronder vind je er een van.

Oli Fantje en Mestkever
Door Marian van Ham

‘De naam is Fantje, Oli Fantje’ zegt Oli Fantje plechtig, en hij kijkt naar de mestkever die een paar centimeter voor hem verstijfd voor een zwarte bal staat.
‘Nou, fijn dat ik weet wie mij bijna heeft verpletterd,’ zegt de mestkever een beetje boos door de schrik. ‘Maar ik raad je toch aan eerst goed te kijken voordat je je poten neerzet.’
‘Neemt u mij vooral niet kwalijk,’ zegt Oli Fantje, nog steeds op plechtige toon. ‘Ik was in gedachten.’
‘Mooi, ook fijn om te weten. Dat maakt mijn dag weer goed. Maar als je het niet erg vindt, loop ik nu door. Dan kun jij op je gemak verder met je gedachten.’ De mestkever draait zich om en duwt opnieuw tegen de bal.
‘Wat bent u eigenlijk aan het doen?’ vraagt Oli Fantje nieuwsgierig.
De mestkever, oftewel Mestkever, die niet zo’n zin heeft in een kletspraatje, doet alsof hij het niet heeft gehoord en duwt stug door. Het volgende ogenblik maakt hij onvrijwillig een sprongetje. Hij kijkt opzij en ziet de poot die hem iets eerder bijna naar de mestkeverhemel had gestuurd. Dan hoort hij opnieuw: ‘Hallo, meneer, wat bent u aan het doen?’
De mestkever slaakt een diepe zucht en stopt met duwen. Dat heb ik weer, denkt hij. Heb ik het druk, kom ik een nieuwsgierige olifant tegen. Zal ik gewoon doorlopen? Nee, dat heeft geen zin. Kennelijk is die slurf vastbesloten om het naadje van de kous te weten. ‘Nou, wat denk je dat ik aan het doen ben?’ vraagt hij ten slotte.
‘Dat weet ik niet. Als ik het al wist, zou ik het u niet vragen,’ antwoordt Oli Fantje.
Mijn hemel, nog een wijsneus ook, denkt de mestkever. Was ik vandaag toch maar in bed gebleven. Hij slaakt nog een diepe zucht en somt op: ‘Ten eerste, zeg maar ‘jij’ en Mestkever, want ten tweede, ik bén een mestkever. Ten derde, een mestkever rolt mestballen. Ten vierde, dit…’ Hij wijst naar de bal. ‘…is een mestbal.’
‘O,’ zegt Oli Fantje. Dan is hij even stil, want hij moet diep nadenken.
Mooi, denkt Mestkever. Die is tevreden. Verder met de arbeid. En hij begint opnieuw tegen de bal te duwen.
Maar zo gemakkelijk komt hij er niet vanaf, want Oli Fantje heeft inmiddels een volgende vraag bedacht. ‘En wat gaat u, pardon, wat ga je dan met die mestbal doen?’
Oké, verder lopen gaat dus niet lukken, denkt Mestkever. Laat ik hem maar zijn zin geven, dan ben ik het snelst van hem af. Hij draait zich om en zegt: ‘Knul, ga even lekker zitten, dan doe ik het allemaal uit de doeken.’
Oli Fantje zoekt een brede boomstronk, gaat zitten en legt zijn slurf op zijn knie. Op de een of andere manier kan hij zich dan beter concentreren, heeft hij ontdekt.
Mestkever maakt het zich ook gemakkelijk en steekt van wal. ‘Het zit als volgt. De mestkever eet mest van grote zoogdieren, zoals koeien, paarden en apen.’
‘En van olifanten?’ vraagt Oli Fantje.
‘En van olifanten, hoewel ik moet zeggen dat ik de mest van apen het lekkerst vind.’
‘Waarom?’ vraagt Oli Fantje.
‘Weet ik veel,’ antwoordt Mestkever een beetje geïrriteerd. ‘Dat vind ik gewoon. En onderbreek me niet, want dan raak ik mijn draad kwijt.’
‘Neem me niet kwalijk,’ zegt Oli Fantje, en hij doet zijn lippen stevig op elkaar.
Mestkever knikt goedkeurend en gaat verder: ‘Eigenlijk zijn mestkevers planteneters, net als olifanten, maar al dat gesjor en getrek aan die planten is een heel gedoe voor kleine diertjes zoals wij, dus doen we het anders. Grote planteneters eten planten. Die planten worden voorverteerd in hun buik. Zij poepen het voorverteerde voedsel uit, wij maken er balletjes van en eten dat. Slim, hè?’
Oli Fantje trekt een vies gezicht. Het klinkt inderdaad allemaal heel slim, maar van de gedachte dat hij poep zou moeten eten, wordt hij een beetje misselijk.
‘En…’ gaat Mestkever door, omdat hij niet ziet dat Oli Fantje een iets andere benadering heeft van lekker eten, ‘…ik was net bezig om zo’n balletje mest naar mijn hol te duwen toen jij… eh… op mijn pad kwam, zeg maar. Trouwens…’ gaat hij door, want hij is nu echt op dreef gekomen, ‘…wist je dat mest rollen nog een voordeel heeft?’
Oli Fantje schudt zijn hoofd. Hij heeft werkelijk geen idee en hij vraagt zich af of hij het eigenlijk wel wil weten. De misselijkheid is net een beetje gezakt.
‘Als je mest wegrolt…’ Mestkever is nu even stil en kijkt naar Oli Fantje om er zeker van te zijn dat die wel goed oplet. ‘…komen de zaadjes bijvoorbeeld een metertje verder van de grote plant terecht, in plaats van vlak ernaast.’ Hij geeft een knikje alsof hij daarmee wil zeggen hoe belangrijk dat wel niet is.
Oli Fantje kijkt Mestkever aan en denkt diep na. ‘Dus, als ik het goed begrijp,’ zegt hij peinzend, ‘staat er een grote plant, dan komt er een aap aan, die denkt: mmm, wat een lekkere plant. Hij eet ervan, bijvoorbeeld de zaadjes. De aap poept de zaadjes uit. Dan valt de poep op de grond, de aap loopt weg, jij komt eraan en denkt: mmm, wat een lekkere poep. Oeps.’
‘Gaat het wel, jongen?’ vraagt Mestkever bezorgd. ‘Je ziet ineens zo witjes.’
Oli Fantje knikt en haalt een paar keer diep adem. Even later voelt hij zich weer wat beter en gaat verder. ‘Jij rolt er een balletje van.’ Oli Fantje slikt nog maar eens en denkt: Hier ook niet te veel over nadenken. ‘En dan rol je het weg. De zaadjes in het balletje vallen er door het rollen uit en liggen dan ergens verder weg van de plant op de grond. En uit dat zaadje groeit dan weer een grote plant, en dan komt er een aap aan, en die denkt: mmm –’
‘Ja, ja, zo is het wel goed,’ onderbreekt Mestkever Oli Fantje. ‘Je hebt het uitstekend begrepen.’
‘En dan groeit er over een tijdje een heel bos van die plant,’ gaat Oli Fantje onverstoorbaar verder. ‘En dan komen er allemaal apen aan, die denken: mmm – ’
Laat maar, denkt Mestkever gelaten. Hij loopt naar zijn balletje en begint ertegen te duwen. Als hij een paar meter verder is, hoort hij ‘Oeps’. Hij kijkt om en ziet dat Oli Fantje wit weg trekt. Komt wel goed, denkt Mestkever en hij duwt zijn avondeten verder.

Weetjes over De mestkever
Uiterlijk: de mestkever is krachtig gebouwd en heeft stevige poten. Zijn achterlijf, borst en kop worden beschermd door een dik pantser. Door zijn extra spieren en pantser kan hij niet zo snel lopen. Hij kan vaak ook niet vliegen. Hij is overwegend zwart tot blauwachtig metaalglanzend of groen. Tropische soorten hebben bontere kleuren.
Hoort bij: geleedpotigen
Afdeling: insecten
Orde: kevers
Heet ook wel: pillendraaier
Komt voor in: mestkevers komen overal ter wereld voor, behalve in Antarctica.
Favoriete voedsel: voornamelijk mest, maar sommige soorten eten ook humus, rottend fruit, paddenstoelen of aas. De soorten die mest eten zijn niet zo kieskeurig dat het altijd mest van zoogdieren moet zijn, sommige soorten vinden poep van grote slakken het lekkerst. Wat de mestkever absoluut niet eet, is mest van dieren die vlees eten.
Voortplanting: in de herfst maken vader en moeder mestkever een nest in de grond. Dat nest heeft een gang van ongeveer 50 cm, die van boven naar beneden loopt. De gang eindigt in een brede kamer. Moeder mestkever maakt in die kamer zijgangen van ongeveer 20 cm lang. Alle zijgangen worden volgepropt met mest (laat Oli Fantje dit maar niet lezen, want dan wordt hij weer zo wit). Alleen aan het eind van de zijgangen wordt een ruimte opengelaten voor het eitje dat daar wordt gelegd. Dan worden alle gangen met aarde afgesloten. Elk eitje wordt een larve. Je hoeft niet bang te zijn dat de larven niets te eten hebben, want ze hebben genoeg mest om van te eten. Ga maar na, 20 cm mest is best veel voor zo’n kleintje. Larven doen er ongeveer twee jaar over om volwassen te worden.

Wat je niet hoeft te onthouden, maar wel leuk is om te lezen:
o    In het oude Egypte werden mestkevers aanbeden, omdat de Egyptenaren dachten dat mestkevers zichzelf konden maken, dus geen vader en moeder hadden. Maar als je het stukje bij Voortplanting hebt gelezen, weet je hoe het echt zit. De Egyptenaren wisten dat alleen nog niet.
o    In de Egyptische mythologie werd de mestkever scarabee genoemd. De scarabee werd als een heilig dier beschouwd.
o    Sommige parasieten gebruiken de mestkever als vervoersmiddel. Tja, dat is weer eens iets anders dan de bus of tram pakken.

posted under

Comments are closed.